Opinión

Cartas ou artigos de opinión sobre temas de actualidade ou de temática formativa

A Igrexa non ten que reinventarse

Xa moito antes da pandemia algúns dicían que a Igrexa tiña que reinventarse debido a que se estaba quedando baleira. É verdade que as estatísticas de asistencia a misa, celebración de sacramentos, número de seminaristas, etc. en España son demoledoras. Pero tamén é certo que o «número de negocio» da Igrexa non é un dato que se poida medir nestes termos.

A misión da Igrexa está clara: anunciar o Evanxeo e celebrar os sacramentos. E como consecuencia da espera do Reino de Deus, o exercicio da caridade e a observancia dos Mandamentos para o ben propio e dos demais. Non hai nada máis. O resto das actividades que se están levando a cabo desde entidades eclesiais están, ou deberían estar, en función desta misión, que é a esencia e a razón de ser da Igrexa.

Por iso, cando alguén di que a Igrexa ten que reinventarse, e refírese a que faga algo que non sexa isto, xa estariamos a falar doutra realidade distinta, pero non da Igrexa querida e fundada por Xesucristo. Aquí, neste caso, non serve iso de «renovarse ou morrer», pois o que se está pedindo é que deixe de ser o que é para converterse noutra cousa que nada ten que ver coa súa esencia.

Os defensores da teoría da reinvención avogan por que a Igrexa se converta nunha prestadora de servizos sociais, que inclúa a actual forma de facer caridade e a animación sociocultural de grupos, especialmente de xubilados e enfermos.

É certo que a Igrexa é experta en humanidade e que as Cáritas parroquiais fan moito con moi pouco. Pero esta calidade non lle vén dada só por unha cuestión meramente humanitaria, senón tamén e, sobre todo, pola condición que temos todos de ser fillos de Deus que nos fai tratar aos demais como irmáns (Cfr. Fratelli Tutti 8, 58 e 279 v.g.)

Por outra banda, hoxe en día as Administracións Públicas teñen todo tipo de recursos moito mellores que os da Igrexa para atender as necesidades sociais das persoas máis desfavorecidas. Polo menos, é do que presumen todos os días nos seus discursos.

Pero estamos seguros de que isto é o que de verdade están a demandar moitas persoas? Cada vez atopo máis xente que está en procura de algo ou de alguén que dea un sentido pleno ás súas vidas e que pasa tamén polo sentido do transcendente.

Di Chesterton que «cando se deixa de crer en Deus, enseguida crese en calquera cousa». Que esteamos nunha sociedade secularizada e laicista non quere dicir que o sentimento relixioso quede anulado ou acalado nas persoas. De feito, hai uns días alguén da vida pública que non lembro, asignaba a categoría de relixión ao laicismo.

A Igrexa é cousa de Deus. Pero o é para o noso ben. Deus, por pura graza, fainos membros dunha asemblea de irmáns, que buscan a Deus e que queren facer a súa vontade para participar un día do seu mesma vida divina.

No nosopai cansamos de rezar «fágase a túa vontade aquí na terra como no ceo», pero moitos empéñanse no contrario: «fágase a miña vontade na terra e no ceo» e teñen a ousadía de desafiar o Depósito da Fe que a Igrexa tenta custodiar con fidelidade.

A Igrexa non ten que reinventarse, porque o seu fundador (o seu «inventor») foi o mellor dos posibles: Xesucristo, que por ser Deus nin se engana nin nos engana.

Miguel Ángel Álvarez Pérez

Párroco da Fonsagrada

[Artículo original]

O detractor do home

O pecado, detractor do home, presenta tres matices específicos: un de vaidade, xa que el que polo seu narcisismo conxénito considerábase sen mancha nin engurra, ao advertir algunha imperfección na súa conduta, avergóñase ante a súa propia conciencia e ante a súa veciñanza, por perder a valoración estimativa de que gozará até entón.

Outro matiz é de preocupación e medo porque, ao recoñecerse quebrantador dalgún deber, recoñece que o incumprimento de toda lei é merecedor dalgunha sanción punitiva e isto inquiétao en maior ou menor grao.

E un terceiro matiz é o sentimento de pena por desgustar ao Señor, inmensamente bondadoso e benfeitor de todos.

O primeiro aspecto do pecado é consecuencia da nosa vaidade narcisista. O segundo é consecuencia do noso medo ao castigo, e o terceiro é a nosa sensibilidade de incorrespondencia ao amor de Deus e da nosa ingratitude aos seus beneficios. Este último aspecto é froito da consideración dialogal do pecado. O pecado visto desde a propia conciencia, cáusanos vergoña. Visto en referencia á lei, prodúcenos medo, e considerado en referencia ao Señor, prodúcenos pena por non corresponder á súa xenerosidade. Isto non minora o sentido do pecado, senón que o acrecenta. O pecador percibe a gravidade da súa vida pecaminosa, a partir de dous puntos de referencia. Primeiro desde a referencia cuantitativa que media entre Deus e o home. Desde a distancia ontolóxica que existe entre o creador e a criatura, o pecador cae na conta de a quen ofendeu; que amor desprezou e contra a quen se revelou. O que “non é”, despreza a grandeza e o amor do que “é todo”. O mal fillo golpea o rostro do pai bo.

O segundo lugar, o pecador percibe o incorrecto do seu comportamento e o comportamento perfectísimo do mesmo Deus. Desde a contemplación do crucificado, que con xenerosidade infinita, redime ao que, con odio satánico, levouno ao calvario para crucificalo. A cruz do Sinaí é a plasticidade do obrar do home e do obrar de Deus; pero a diferenza é abismal. Todos nel puxemos as nosas mans deicidas. Pero é unha bendición nacer xunto a un crucifixo. Grazas á cruz do Calvario, o home sente vergoña e pena pola súa incorrespondencia ao amor do redentor. A este sentimento do pecador chámaselle compunción, pola cal Deus faise presente no corazón do home, como amor e perdón. E esta acción gratuíta de Deus conmove as entrañas do pecador, para que volva ao amor misericordioso do Señor. Estes son os primeiros pasos do arrepentimento e da conversión do fillo pródigo. O arrepentimento é a conciencia dolorosa que o pecador experimenta polo seu incorrecto comportamento; e a conversión é a decisión de retornar á casa do pai, onde abunda o pan.

Este camiño xa lle é coñecido ao fillo famento, pero agora percórreo noutra dirección. A primeira vez, percorrérao para pór distancia entre El e o seu pai. Agora faino, porque quere apuntarse como asalariado no fogar que lle vise nacer. Equivocouse na partida, que lle levou á carencia de pan e de amor. No regreso teme a rifa do seu pai xustamente ofendido, pero gratamente sorprendido atopa un abrazo amoroso e unha acollida de festa.

Esta parábola é un autorretrato de Deus Pai que non entende de reproches senón que prodiga sentimentos de misericordia con todos os que volvemos cabizbaixos, temendo atoparnos coas portas pechadas, pero con grata sorpresa, achamos uns brazos abertos e un corazón que nos acolle para facernos felices. Está claro: o Señor non vende caro o perdón, senón que o ofrece gratuitamente e agradece que llo aceptemos.

Alegrémonos tamén nós, porque, aínda que en ocasións non fomos bos fillos, El non deixa de ser bo pai e segue amándonos.

Indalecio Gómez Varela

Cóengo da Catedral

[Artículo en castellano]

A Igrexa non está de moda

Non está nin nunca estivo. A Igrexa, simplemente, está. A súa esencia e a súa misión non dependen das modas, aínda que ás veces poida parecer que a condicionan.

Durante os días de Pascua vemos como aquel grupo de apóstolos e discípulos de Xesús anuncia aos catro ventos que o Señor resucitou, que eles son testemuñas de tal acontecemento porque o viron e comeron con el.

Xa ao final da Pascua, en Pentecoste, vemos como Xesús envía aos seus apóstolos de dous en dous ao mundo enteiro para anunciar o Evanxeo que puxo nas súas mans. Saen a anunciar as dúas noticias máis grandes xamais coñecidas: a resurrección de Xesucristo e a súa promesa de salvación para todos os homes.

No Evanxeo aparece con claridade meridiana que é Xesucristo o que envía aos apóstolos e mesmo pon a Pedro á fronte da tarefa que lles encomenda.

Aquela Igrexa, que acababa de nacer, non tardou moito en expandirse por aqueles lugares nos que as comunicacións eran máis doadas. Tan rápido foi todo que no libro dos Feitos dos Apóstolos, nas cartas de San Paulo e nas cartas católicas temos toda clase de detalles da vida daquelas primeiras comunidades que se formaron. Hai que ter en conta que moitos destes textos escribíronse mesmo antes que os propios Evanxeos.

A mensaxe estaba clara. As dúbidas e os medos que tiñan aqueles seguidores de Xesús quedaran esclarecidos co acontecemento da resurrección. Pero iso non impediu que xurdisen problemas, polo que ao pouco tempo os apóstolos tiveron que reunirse de novo para ver como resolvían algunhas cuestións sen faltar á mensaxe que Xesús depositara nas súas mans. É o que se coñece como o Concilio de Xerusalén.

A mensaxe e a vida da Igrexa é a mensaxe e a vida de Xesucristo. Non pode ser doutra maneira, porque entón xa non sería a Igrexa de Xesucristo. Sería outra cousa e non creo que mellor.

Xesús é o mesmo onte, hoxe e sempre. A súa persoa e a súa mensaxe non necesitan influencia das modas porque teñen solución de eternidade e, polo tanto, de plenitude.

A Igrexa non ten que adaptarse aos tempos e moito menos acomodarse aos tempos, porque a Igrexa manexa unha mensaxe e uns instrumentos que transcenden ao tempo. A Igrexa móvese noutras categorías, aínda que é verdade que a súa misión se desenvolve no tempo.

Cando hai unha crise económica, a solución non é pór a impresora dos billetes a funcionar porque se devalúa a moeda e prodúcese unha situación moito peor, xa que todos eses billetes perden o seu valor e quedan nun simple papel que non serve para nada. De igual xeito, a Igrexa non pode devaluar a súa mensaxe nin tampouco convertela nunha mensaxe calquera porque entón tamén deixaría de ser o que é, e xa non tería o valor que lle corresponde.

Tampouco podemos caer na falacia de adaptar as cousas ao noso gusto, porque entón terei fe en min mesmo, pero non será a fe de Xesucristo. E eu a min mesmo non me podo salvar.

Tampouco serve o de coller só o que me gusta e deixar ao carón as páxinas máis esixentes do Evanxeo. As palabras de Xesucristo están claras e a Tradición da Igrexa tratou sempre de conservalas fielmente. Ninguén como Xesucristo combina mellor misericordia e esixencia, que, por outra banda, lonxe de ser conceptos contrarios, son máis ben complementarios e necesarios para non caer no «buenismo» nin no totalitarismo.

Miguel Ángel Álvarez Pérez

Párroco da Fonsagrada

[Artículo original]

2021, Ano internacional da erradicación do traballo infantil

María, de 12 anos, é unha nena ugandesa que tritura pedra nunha canteira de Uganda durante sete horas, seis días á semana por 1,16 euros. E en ocasións, pode volver a casa con menos, xa que o seu soldo depende da satisfacción do seu xefe, segundo picase ou non a bo tamaño a roca. Ela conta que necesita o diñeiro. E en calquera caso, segue tendo fame, porque o diñeiro gañado non é abondo. O testemuño desta pequena está recollido no informe Teño que traballar para comer.

Antes da crise sanitaria, eran boas as perspectivas para erradicar o traballo infantil, pero o progreso estancouse e 160 millóns de nenos están en situación de explotación laboral. E a pandemia ameaza con incluír neste abismo de escravitude a outro nove millóns a finais do 2022.

Para reverter o aumento do traballo infantil tras a pandemia necesítase, entre outras medidas, unha volta de inmediato ao colexio, axudas económicas ás familias máis vulnerables; un maior desenvolvemento das políticas sociais e a recollida exhaustiva de datos para identificar onde e cando está a ocorrer esta secuela.

14 líderes de catro países africanos subscribiron unha «Declaración conxunta dos líderes relixiosos contra a escravitude moderna».

O depredador do home

Os datos que xustifican o título deste escrito son os nosos incorrectos comportamentos que, en linguaxe catequética, denomínanse pecado. Para analizar a natureza do pecado, hai que ter presentes os datos da psicoloxía, da moral e da relixión. A teoloxía espiritual non pode prescindir destes datos e menos discrepar deles. Os datos dannos a coñecer a natureza do pecado, pero non abondan, porque unicamente con datos fanse avaliacións, pero non se sacan conclusións.

O coñecemento da magnitude do volcán de Palma sérvenos para calcular a contía de perdas que se están producindo no arquipélago canario; pero para tomar decisións non é suficiente coñecer a situación: requírese sentirse afectado por ela. Se isto é así, non é suficiente con que eu coñeza o que é o pecado e as súas consecuencias. Mesmo non abonda con que eu me considere pecador. Os ladróns aprópianse do que non é seu, pero non se consideran malos cidadáns inxustos cos demais e non se arrepinten de ser ladróns.

É necesario que eu me considere pecador, para que tome a decisión de arrepentirme de selo. Só cando o Señor dá ao home o sentir o seu pecado, percibe ao mesmo tempo, o misterio de Deus e o de ser un home inxusto, e adopta unha actitude de conversión.

O primeiro que experimenta o home ante o pecado, é tristeza. Por natureza, os humanos somos narcisistas: crémonos perfectos, limpos de toda culpa; e cando percibimos na nosa vida algunha mancha e engurra, psicoloxicamente, vémonos apenados ante nós mesmos. A nosa idolatría caeu polo chan, e isto dóenos, e a nosa existencia empápase de tristeza.

O segundo que o home experimenta é a súa culpabilidade. Presumimos de ser perfectos e cando pola nosa debilidade conxénita, tomamos conciencia de que quebrantamos algunha norma de bo comportamento, sentimos amargura polo prestixio que perdemos, e xorde en nós o sentido do arrepentimento. Con todo, tal arrepentimento aínda non é cristián, xa que neste sentimento, aínda non aparece ningunha referencia ao Señor. É un arrepentimento por medo ao castigo, pero non hai conversión a Deus, senón á lei, que pode sancionar o noso incorrecto comportamento.

Todos estes son modelos sutís de amor propio, contemplándonos a nós mesmos. Aquí non existe ningún sentimento relixioso do pecado, nin referencia algunha a Deus.

En terceiro lugar o pecador sente pena ao decatarse de que co seu mal comportamento, ofendeu a Deus. Precisamente porque o seu pecado é unha ingratitude a Deus que o perdoa e ségueo amando, máis que angustia, experimenta pena e esperanza, e xorde no seu corazón a compunción liberadora e os seus efectos. Pola compunción Deus faise presente no corazón do home como misericordia amorosa, e isto devólvelle a paz porque o Señor perdóao e acólleo como fillo.

Indalecio Gómez

Cóengo da Catedral

[Artículo en castellano]

A %d blogueros les gusta esto: