Educar para a competitividade?

Nos medios de comunicación aparece frecuentemente que o sistema educativo debe dar como resultado profesionais titulados altamente competitivos para o mercado. Esa insistencia na competitividade leva consigo que se vexa aos demais como adversarios, como inimigos do propio éxito e da propia autorrealización. Son competidores aos que debo vencer, derrotar.

Cando se entende que a opción normal para afrontar a vida é a loita pola existencia como a base primordial do progreso social humano, entón, hai que prepararse para vencer aos rivais -individuos, non persoas- con medios eficaces para conseguir o triunfo na vida fronte a eles.

Dende esta perspectiva é lóxico que se entenda a moral como o camiño axeitado para chegar ao triunfo individual, non como o camiño axeitado de realizar o ben común. Nesta liña de pensamento está a crenza moi xeneralizada de que “o fin xustifica os medios”, que vai contra calquera moral verdadeira que esixa que tanto o fin coma os medios teñan que ser xustos.

Pero hai outra opción educativa que é educar para a colaboración e a solidariedade.

Lembro que un alumno meu, cando expuxo na clase o contido do libro do profesor de Harvard, Martin Nowak, Super Cooperadores, falaba da oposición entre cooperación e evolución. Tiven que recordarlle que a tese dese libro non era esa senón a de que a evolución dáse precisamente pola cooperación. Entre os seguidores desta tese quero destacar a Kropotkin e o seu libro O apoio mutuo. As actuais escavacións de Atapuerca tamén mostran que os humanos primitivos alí residentes eran solidarios coidando dos inválidos e inútiles por amor, o que é un factor determinante na evolución.

Gerald Hüther no seu libro La evolución del amor retrata a historia evolutiva e cultural do ser humano pola cooperación e a unidade desde a creación. Este profesor de Neurobioloxía na Universidade de Gotinga (Alemaña), asesor en temas científicos de Angela Merkel, explica que a selección natural non se rexe só pola competencia, senón tamén polo amor que nos mantén unidos á natureza e aos demais. Os biólogos citan seres vivos nos que a nai chega a deixarse comer pola súa descendencia para garantir a supervivencia deles.

No campo da Botánica quero citar a Peter Wohlleben (La vida secreta de los árboles, editorial Obelisco) entrevistado por Inma Sanchis en La Vanguardia (18-XI-17) baixo este título: “As árbores adultas alimentan e coidan das pequenas”. Das súas respostas na entrevista destaco:

Cada árbore é importante para a comunidade e o bosque actúa en consecuencia: aos exemplares enfermos o resto proporciónalles os nutrientes necesarios para que sandenA que ten moito cede e a que ten pouco recibe axuda”.

E engade: “Moitos botánicos sosteñen que nas puntas das raíces teñen estruturas similares ao cerebro. De feito sabemos que as árbores teñen memoria, son capaces de rexistrar e distinguir as temperaturas en ascenso da primavera das que están en descenso durante o outono”.

E falan ao seu xeito: “Mediante sustancias odoríferas comunícanse. Cando se aproxima un perigo, as acacias avisan ás súas conxéneres emitindo etileno, un gas de avisoTamén envían avisos mediante sinais eléctricas a través das raíces e das redes de fungos, que son como o noso sistema nervioso”.

Todo isto, en consecuencia, debería levarnos a desenvolver a tarefa educativa nos centros escolares en clave de colaboración interpersoal.

Un cristián ademais debe ter en conta que o único mandamento que Cristo nos deu foi que “nos amemos uns aos outros como El nos amou” (Xn 13, 34), mandamento que ten o seu fundamento en que “Deus é amor” (1 Xn 4, 8).

A dinámica educativa de colaboración pola existencia esixe desenvolver ao máximo as capacidades propias para o ben común de todos. Canto máis un estude e mellor se prepare, máis eficientemente vai poder axudar aos seres queridos e a toda a humanidade! Somos unha única humanidade, descendentes dunha única Eva, segundo nos mostra o ADN mitocondrial e, por tanto, debemos responsabilizarnos uns dos outros.

Cando constatamos que no noso sistema educativo se insiste en entender a evolución só como loita pola existencia e, mesmo, alumnos de Políticas non oíron falar de Kropotkin, tanto insistir no materialismo e na competitividade… fai entendible que as consecuencias sexan que os estudantes non se presten os apuntamentos e que os opresores teñan máis facilidade para impor a lei do máis forte, apoiados polo saber universitario.

Non axudaría isto tamén a explicar que haxa tantos partidarios de excluír a presenza dunha materia seria no currículo escolar que estude o Deus solidario dos pobres e excluídos?

Antón Negro

Delegado Episcopal de Cáritas

Triduo en honra da Virxe das Dores

Os días 13, 14 e 15 de setembro a Confraría do Desencravo do Señor e das Maiores Dores de María (Lugo), celebrará un Triduo en honra da Virxe das Dores na igrexa dos PP. Franciscanos de Lugo co seguinte horario:

  • Ás 19,00 horas: Santo Rosario

  • Ás 19,30 horas: Santa Misa

O último día, o domingo día 15, a misa será cantada polo Orfeón Xoán Montes, de Lugo, e ao finalizar a mesma, haberá un bicamans á Virxe das Dores, para todas aquelas persoas que queiran achegarse.

Nesta celebración, a Virxe volverá lucir o seu valioso manto procesional, confeccionado en 1965 en Valencia con veludo negro bordado en ouro e adornado con pedraría e perlas, e considerado polos entendidos como o máis valioso dos que existen na Semana de Paixón galega.

3.000 habitantes, 16 parroquias e un cura

Foto tomada en O Padrón (San Xoán), A Fonsagrada

O sacerdote Miguel Álvarez, está á fronte de 16 parroquias no concello da Fonsagrada, na montaña lucense que linda con Asturias. A mediados do século XX había uns 18.000 habitantes. Hoxe son uns 3000.

«Na zona, a igrexa de Santa María funciona como cabeceira da unidade pastoral. Alí concentro os servizos de Cáritas, a catequese, a formación de adultos, a adoración eucarística, a atención aos peregrinos do Camiño Primitivo e o despacho parroquial. Nesta parroquia hai misa diaria. No resto, celebro unha vez ao mes, salvo en festas importantes como Ramos ou Santos, ou a festa do patrón».

Os demais días da semana son os axeitados para que o sacerdote se faga presente e acompañe ás parroquias onde non se celebre misa dominical: oración, encontro, visita a enfermos… Esta reestruturación non pretende suprimir parroquias, por iso tamén se celebran alí festas, vodas, bautizos, funerais, etc. E, por suposto, tense en conta a peculiaridade da zona de que se trate: «Nesta zona da montaña lucense a maioría das aldeas que conforman unha parroquia teñen a súa propia capela. A estas capelas adoito ir unha vez ao ano, pola festa da aldea ou cando me chaman. Antes, cando os sacerdotes tiñan menos parroquias, soían visitalas e celebrar misa algúns días de semana. Hoxe é imposible».

O Camiño Primitivo pasa pola Fonsagrada e cada vez son máis numerosos os grupos que transitan por el: «Desde hai uns 10 anos a atención aos peregrinos ocúpame moito tempo, pero á vez supón unha inmensa riqueza para a parroquia, non só animan a misa diaria, senón que dan testemuño e revitalizan a zona».

Miguel Álvarez, como outros sacerdotes, implantou unha rede de comunicación cos seus fregueses que lles permite sentirse unha verdadeira comunidade: «A finais de agosto envío a todas as casas o programa coas datas das misas e as celebracións máis importantes do ano. Ademais, teño unha axenda pública que se pode consultar por Internet e que se actualiza en tempo real. Todas as semanas envíolles por correo electrónico e WhatsApp unha carta na que lles conto as novidades e materiais para a reflexión espiritual e a formación cristiá».

Tomado da revista Ecclesia

Proxección da película “Hospitalarios: las manos de la Virgen”

O martes día 10 de setembro de 2019, ás 18:30 horas, proxéctase nos Cinemas Cristal da cidade de Lugo (rúa Montero Ríos nº 25), a película Hospitalarios: las manos de la Virgen da produtora audiovisual Gospa Arts, que mostra, por primeira vez desde dentro, o servizo e a entrega desinteresada dos voluntarios das diversas Hospitalidades españolas de Lourdes, que todos os anos acompañan aos enfermos e discapacitados nas distintas peregrinacións diocesanas, así como o testemuño dos enfermos de que tamén desde a súa enfermidade ou discapacidade hai moito que ofrecer ao mundo.

O prezo normal da entrada é 7,20€. Para os xubilados, menores de 13 anos e con carné xove é 6,20 €

A Misa tamén é para os vivos

A ver como o digo. Cando nas parroquias avísase de que a Misa de tal día é por tal persoa, xa sabes que ese día vai estar a igrexa chea. Non falla, é así. De igual xeito, na Misa diaria en moitas igrexas da cidade ou das vilas a afluencia de fieis está marcada polas intencións de misas que estean anunciadas.

Non vou ser eu o que diga que non serven de nada as misas polos defuntos. Non o digo porque ben sei que é o mellor que podemos facer por eles: rezar e ofrecer a santa Misa. Lémbranolo un texto do Segundo Libro dos Macabeos que se le con moita frecuencia nas misas de exequias: «É unha idea piadosa e santa rezar polos defuntos para que sexan liberados do pecado». E en moitas ocasións o mesmo Xesucristo convídanos a pedir con insistencia ao seu Pai aqueles que necesitamos.

Tamén me vexo na obrigación de lembrar que en todas, repito, en todas as misas de calquera día do ano e por calquera motivo, pídese sempre por todos os defuntos. Polo xeral, a parte final das distintas pregarias eucarísticas sempre está reservada para pedir polos defuntos: por algún en concreto e sempre por todos.

Lembro estas cousas porque teño a impresión de que moita xente pensa que as misas só son actos para lembrar aos defuntos ou para pedir por eles.

Dito isto, hai que lembrar que as misas son tamén, e sobre todo, para os vivos. Somos nós, os que aínda peregrinamos por este mundo, os que máis estamos necesitados da graza de Deus.

Se boto a mirada cara atrás e, simplemente, fago un pequeno recordo de persoas falecidas que coñecín, sexan da miña familia ou non, decátome perfectamente de que son eu o que necesito moito máis da graza de Deus que todos estes defuntos que coñecín. Xa saben aquilo de que «Quen de entre vós non teña pecado, que lle tire a primeira pedra» (Xn 8, 7b). Supoño que moitos de vós estaredes a pensar en que os vosos pais ou avós eran moito mellores que vós.

Se observo a miña vida e fago un simple exame de conciencia vexo claramente que os supero a todos en debilidade e pecado. Por tanto, son eu o que de verdade necesita ir a Misa para que Xesucristo repare o meu corazón ferido polo pecado. Tamén o di o mesmo Cristo con outras palabras: «Non teñen necesidade de médico os sans, senón os enfermos» (Mt 9, 12).

Se lemos calquera formulario para a celebración da Eucaristía que trae o Misal veremos que, como dixemos máis arriba, sempre hai unha parte na que se pide polos defuntos (se a Misa é de exequias todas as oracións son os polos defuntos), pero todos os demais momentos da celebración están pensados para os vivos: para pedir perdón; para escoitar a Deus que nos fala pola súa Palabra; para pedir polas necesidades do mundo; para dar grazas por todo o que nos concede Deus; para alimentar e fortalecer a nosa vida espiritual; para pedir polos demais, para invocar a protección de Deus; para pedir a intercesión dos santos e que imitemos o exemplo da súa vida…

Por iso, aínda que lembremos na Misa con todo o afecto aos nosos defuntos, non podemos ser tan inxenuos como para pensar que nós non necesitamos de nada a Deus. E moito menos, podemos caer no colmo de ir a un funeral e non lembrarnos para nada do defunto, reducindo todo a un mero acto social ao que nos consideramos obrigados a ir para que nos vexan.

Miguel Ángel Álvarez Pérez

Párroco da Fonsagrada

Original en castellano

Imaxe: Exe Lobaiza

A %d blogueros les gusta esto: