Segunda sesión do Foro sobre o novo currículo de Relixión

A segunda sesión do Foro en liña de debate que organiza a Comisión Episcopal para a Educación e a Cultura baixo o título “Retos de la escuela y la sociedad del s. XXI a la Enseñanza Religiosa en la Escuela” será o 2 de marzo de 17:30 h a 19:30 h co seguinte programa:

Relatorio marco: “Clase de Religión en salida, la respuesta a los desafíos actuales” por Carlos Esteban Garcés. Director do Observatorio da Relixión na Escola. Centro Universitario La Salle (Madrid)

Panel de debate

Desafíos de la digitalización y capital humano” Marcelino Cabrera Giraldez Investigador senior. Unidade Capital Humano e Emprego do Centro Común de Investigacións da Comisión Europea (Sevilla)

Desafíos de las diversidades y movilidades de las sociedades de nuestro tiempo”

Fernando Vidal Fernández. Director do Instituto Universitario da Familia. Universidade Pontificia Comillas (Madrid)

Desafíos de una ciudadanía local y global” Carlos García de Andoín. Director do Instituto Diocesano de Teoloxía e Pastoral (Bilbao)

Desafíos del aprendizaje a lo largo de la vida” Francisco López Rupérez. Director da Cátedra de Políticas Educativas. Universidade Camilo José Cela (Madrid)

Desafíos para la escuela católica en las sociedades plurales” Pedro Huerta Nuño. Secretario Xeral de Escuelas Católicas

Unha boa práctica

Aprendizaje y servicio en la clase de Religión” por Isabel Gómez Villalba. Profesora de Relixión Católica en Secundaria en Zaragoza.

[2ª emisión]

Un diálogo entre todos e para todos. Cara a un novo currículo de Relixión

A Comisión para a Educación e Cultura da Conferencia Episcopal Española organiza uns foros aos que convida a toda a comunidade educativa, para deseñar o novo currículo da materia entre todos.

O foro en liña de debate “Un diálogo entre todos e para todos. Cara a un novo currículo de Relixión Católica”, terá unha primeira sesión o 23 de febreiro e a cuarta e última o 16 de marzo.

Diversidade de voces

Na inauguración haberá un debate no que participará Alejandro Tiana, secretario de Estado de Educación; ao que acompañarán, Javier Carballo Fernández, OP, presidente da Facultade de Teoloxía de San Esteban (Salamanca); e Javier Valle, director do Grupo de Investigación sobre Políticas Educativas Supranacionais da Universidade Autónoma de Madrid.

Nesta primeira toma de contacto, ademais do presidente da Comisión, Mons. Alfonso Carrasco Rouco, contarase cun relatorio marco do cardeal Angelo Bagnasco, presidente do Consello de Conferencias Episcopais de Europa (CCEE).

Nas seguintes tres sesións compartirase cada día unha boa práctica na materia de Relixión, como é o caso de Innovareli, que explicará o último día José Fernando Juan, profesor do Colexio Amorós (Marianistas) e colaborador de Vida Nueva.

Pola súa banda, os relatorios marco estarán a cargo de Antonio Roura, director da revísta Religión y Escuela, que falará sobre a Teoloxía na ERE; Carlos Esteban Garcés, director do Observatorio da Relixión na Escola e autor do “Informe 2020 Panorama de la Religión en la Escuela” da Fundación SM, que ofrecerá respostas aos desafíos actuais; e Carmen Pellicer, directora de Cuadernos de Pedagogía, que reflexionará sobre o currículo de Relixión nunha sociedade pluriconfesional.

Os paneis de debates contarán con relatores da talla de Fernando Vidal, director do Instituto Universitario da Familia da Universidade Pontificia Comillas e columnista de Vida Nueva; Carlos García de Andoin, director do Instituto de Teoloxía e Pastoral de Bilbao; o secretario xeral de Escolas Católicas, Pedro Huerta; ou o marianista Javier Cortés, ex presidente de SM.

[Acceder]

P implica q

Quedan afastados xa os meus anos de Universidade onde puiden aprender algo de Lóxica de mans da Compañía de Xesús. Nunca lles estarei demasiado agradecido. Aínda desde a lembranza gardo algúns dos conceptos máis básicos desta disciplina tan apaixonante e tan apegada ao ser humano.

Que é a verdade?, preguntábase Pilatos. Pregunta para nada baladí, que desde a Lóxica recibe múltiples e variadas aproximacións. Que boa e sa a pluralidade. A lóxica axúdanos a tomar decisións lóxicas, permítanme a tautoloxía, e achéganos á verdade, entendámola como a entendamos.

Por acudir ás fontes, tamén nesta cuestión bótanos unha man o bo de Aristóteles cando na súa Metafísica dános unha maxistral lección de lóxica, a saber: “Dicir do que non é que é, ou do que é que non é, é falso, e dicir do que é que é, ou do que non é que non é, é verdadeiro”. Gran tipo este Aristóteles.

Vivimos a época da verdade como imaxe, rodeados de vídeos: que se Facebook, que se YouTube, que se WhatsApp… que se os noticiarios de todas as cadeas de TV… e hai unhas cantas… Nos vídeos hai de todo, algúns mellores que outros. Algúns enganosos, ou construídos a base dun curta e pega que fai que a verdade quede diluída, difuminada ou cernada en función de intereses concretos. Mesmo medios de comunicación máis ou menos públicos, aparecen en ocasións como abertamente parciais nas súas opinións e non só nas súas imaxes. Non estaría de máis un cadriño para poder decidir que medios de comunicación financiamos cos nosos impostos.

Algúns á nosa época posmoderna, denomínana xa, a época da posverdade. Mesmo en filosofía política hai quen fala xa de posdemocracia. Onde imos chegar! Hoxe falamos de cidadanía; bonito concepto, aínda que un servidor, próximo á reflexión filosófico-política da Escola de Frankfurt, prefira seguir referíndose ao conxunto da sociedade como pobo, sendo este un concepto en desuso nesta nosa época lábil. O pobo, e só el, (tampouco nos gustan os poderes fácticos, que como as meigas habelos hainos) o que ten, polo menos até agora, a capacidade de decidir sobre as cousas que lle afectan. Como diría. Habermas, os afectados sobre algo teñen que decidir sobre ese algo.

Hai unha cuestión que afecta de cheo ao núcleo da sociedade: a educación, o ensino. Os que temos fillos sabémolo. Segundo un acertado proverbio africano “necesítase a toda a tribo para educar a un neno”. Non sobra ninguén!

Oito leis educativas desde a tan traída e levada Transición. Aí imos sobrados… Enténdanme a ironía. Pero, a que non saben un dos poucos denominadores comúns a todas elas? A demanda social polo ensino da relixión. Direino en forma de siloxismo para facerlle as honras ao título dese escrito:

Se a escola ten que atender nos seus ensinos á demanda social (o que o pobo pide) e a sociedade demanda -maioritariamente- o ensino da relixión, daquela a escola ten que ofertar ese ensino.

Isto é así, máis aló da colocación, máis acertada ou menos, dos cadriños de elección da materia nos itinerarios formativos ou da consideración que se poida ter sobre se esta elección supón unha perda de tempo ou non.

Falando de cadriños… Será que a solidariedade ou a xustiza entenden de crenzas? Non creo. Coñezo CARITAS desde a infancia e xamais vin que se lle pedise a ningún solicitante de axuda un carné, unha determinada filiación… ou se lle preguntase por cal dos dous cadriños defínese no IRPF ou se marca os dous, cousa que quen isto escribe ten por costume.

Pois terminamos como empezamos… que a lóxica é iso, lóxica. E a verdade, tamén e que benditos cadriños. Onde hai cadriños cheira a liberdade Que P implica q, é así que p, daquela q.

Queque Bayo,

Profesor de Teoría do Coñecemento na UESD

Carta dos bispos de Galicia animando aos pais a solicitar Ensinanza Relixiosa na escola

Queridos Pais/Nais

Un ano máis dirixímonos a vós e a toda a comunidade cristiá con motivo da Xornada Diocesana sobre o Ensino Relixioso na Escola. En datas próximas teredes que decidir sobre a petición do Ensino Relixioso Católico para os vosos fillos nos centros educativos. Con este motivo os bispos da Igrexa en Galicia queremos lembrarvos algúns aspectos fundamentais respecto da presenza da relixión no sistema educativo.

1.- É un dereito exclusivo de vós, pais e nais. Na educación dos vosos fillos sodes vós os que tedes ese dereito. Así o recoñecen a Constitución Española (art. 27,3), os Acordos Internacionais entre a Igrexa e o Estado español (art. 1,1), e todas as Leis educativas que se implantaron en toda Europa. Vós tedes que orientar a educación dos vosos fillos. É un dereito fundamental voso.

2.- A materia de relixión na escola non é unha concesión benévola dun Goberno. Todo goberno e as institucións educativas, sociais e sindicais deben respectar o dereito dos pais a que os seus fillos sexan educados segundo as súas conviccións relixiosas e morais. Este dereito debe ser recoñecido e aceptado, e hase de garantir o seu cumprimento.

3.- Sen dúbida están a xurdir voces contra a presenza da relixión no sistema educativo. Algúns están interesados en non darlle cabida no ámbito educativo. Certamente hai que subliñar que o ensino relixioso contribúe á formación integral da persoa. Ante determinadas formulacións tedes que favorecer a auténtica educación dos vosos fillos.

4.- A finalidade da educación relixiosa escolar pretende axudar aos vosos fillos a: desenvolver unha formación integral, proporcionar criterios e valores cristiáns que configuren a súa personalidade descubrindo o sentido da vida, favorecer a relación entre fe e cultura nunha visión cristiá da vida, capacitar para o diálogo respectuoso e construtivo con outras tradicións relixiosas, ofrecer en diálogo coas demais materias a resposta cristiá ás grandes preguntas da vida e dar a coñecer a Xesucristo e á súa Igrexa.

Consideramos que a formación relixiosa na Escola é unha achega necesaria para a mellor educación dos vosos fillos. Certamente é sempre unha opción libre.

Tratade de que crezan cunha cultura impregnada da formación relixiosa católica!

5.- Facemos unha chamada á vosa responsabilidade educativa. Procurade solicitar, para os vosos fillos, o ensino da Relixión Católica nos centros educativos. É unha consecuencia do compromiso cristián que asumistes ao bautizar aos vosos fillos.

Solicitade libre e responsablemente o ensino relixioso para os vosos fillos!

6.- É necesario que, desde as nosas comunidades deamos un impulso á educación cristiá. O gran esforzo ha de orientarse a que a familia, a parroquia e a escola traballen en colaboración para unha mellor educación.

Co noso agradecemento e apoio aos sacerdotes, aos pais e profesores que entregades xenerosamente o mellor de vós na educación dos vosos fillos e alumnos, bendicímosvos con afecto no Señor e encomendámosvos nas nosas oracións.

Coa Relixión a voltas

Queque Bayo

Menos mal que nos queda Portugal…e Finlandia!

Por enésima vez coa Relixión a voltas. Xa tocaba. Refírome á materia de Relixión na escola. E cinguireime á materia de Relixión Católica, non por exclusivismo, senón por proximidade académica, vivencial e emocional.

Os que levamos varias décadas nisto do ensino da Relixión pasamos por distintas  e variadas  experiencias profesionais, algunhas curiosas, todas apaixonantes.

Sabemos que a lexislación actual ampara a presenza da materia de Relixión nas distintas etapas educativas. Sabemos tamén que non só ampara á Católica. Sabemos que este feito xurídico vén reflectir unha demanda social que, aínda co paso do tempo…e coa que “foi caendo” mantense en niveis máis que aceptables.

Tivemos que ir pasando por diversas etapas. Houbo “materia espello”… en ocasións… en ocasións, non. Computou a materia de Relixión para medias e demais cuestións de ámbito administrativo, en ocasións, e en ocasións non.

Podiamos cantar aquí as virtudes sociorrelacionais da materia; podiamos falar de que transmite valores, cultura histórica…; podiamos falar da solidariedade e empatía que emana da Relixión… e estariamos a dicir cousas asisadas e axustadas á realidade.

Poderiamos seguir coa listaxe dicindo que a Relixión contribúe a responder ás grandes cuestións da existencia humana… quen somos, de onde vimos, onde imos? e, permítanme que traia a memoria ao coñecido grupo galego Siniestro total, que tantas veces nos deleitou con esta  suxestiva e antropolóxica canción do seu álbum Menos mal que nos queda Portugal.

Poderiamos dicir tamén que a Relixión na escola favorece o crecemento persoal, que contribúe á creación dunha sociedade máis xusta, que axuda a unha  mellor comprensión da nosa cultura, a nosa historia e a nosa sociedade.

Poderiamos dicir todo iso e dicímolo. E dicimos ademais que, guste máis ou menos, a relixión, todas e cada unha, han ir formando parte do camiño histórico da humanidade. Que postos a rastrexar as distintas épocas históricas e culturas que en el mundo han sido, -por citar agora a un clásico, frade para máis inri-, a relixión aparece como un fenómeno universal no espazo e no tempo.

É digno de non estudarse con seriedade académica tal fenómeno como o que vimos describindo? Parece razoable que ao alumnado español non lle caiba a posibilidade de enfrontarse academicamente ao fenómeno relixioso dentro dunha materia equiparable ao resto de materias  fundamentais, tal e como reza a lexislación?

(Art.II Acordos Igrexa-Estado 1979).

Os nosos  veciños portugueses, aínda sumidos en pleno rescate por parte da U.E. conseguiron un aumento envexable no que toca a calidade educativa. Preguntámonos, prescindiron da Relixión nas reformas levadas a cabo e que tanto éxito obxectivo conseguiron?. Pois non.

Viaxemos agora até o norte de Europa. A tan envexada Finlandia, polo seu sistema educativo desbordante de calidade, aínda que non só por iso. En Finlandia, poderiamos supor que dada a calidade do sistema educativo, a Relixión non está na escola de ningunha maneira -desculpen o ton irónico-. Pois, non. A Relixión está presente en todas e cada unha das etapas educativas: desde infantil, unha ou dúas horas semanais, pasando polo ensino obrigatorio, entre unha e tres horas semanais, até a postobrigatoria -preuniversitaria- unha hora semanal. Se nos achegamos á Europa da U.E. a práctica totalidade dos Estados contan nos seus currículos de ensino coa materia de Relixión.

Pois iso. Vivamos como europeos.

Menos mal que nos queda Portugal…e Finlandia!

Queque Bayo

Profesor de Relixión

A %d blogueros les gusta esto: