Acender unha candea

Quen non acendeu algunha vez unha candea? Non me refiro ás que se acenden nunha noite de apagamento, falo dunha candea acesa nunha igrexa ou capela.

Os motivos polos que se acende unha candea poden ser moi diversos, pero case todos eles teñen unha connotación relixiosa ou fan algunha referencia ao transcendente.

Cando visitamos un templo é frecuente que nos atopemos con lampadarios de moi variadas formas nos que se pode acender unha candea. Hainas de moitas clases, tamaños e materiais. O formato máis coñecido é o cirio vermello. Pero tamén hai lampadarios eléctricos, con candeas de led que imitan ás auténticas, e até os hai virtuais que nos permiten acender unha candea nunha páxina da internet. Mesmo existe a posibilidade de acender unha lampadiña a través do móbil. E xa non falamos das máquinas expendedoras de cirios, semellantes ás dos refrescos, que se atopan en moitos santuarios.

Cando dalgunha cousa hai tanta oferta é porque hai moita demanda. Nun mundo secularizado estraña que sigan proliferando e aparecendo novas formas de acender unha candea nos lugares de culto. Nas miñas parroquias baixou o número de persoas que comulgan, polo que tiven que dicirlles ás relixiosas que me envían as partículas que reducisen o envío mensual. Pero o que non descende, senón que aumenta, é o consumo de candeas.

Observo como algunhas persoas no medio da misa acórdanse de acender unha candea e levántanse sen ningún tipo de rubor, aínda que sexa no medio da consagración. E, se queremos que unha celebración teña éxito o mellor é entregar a cada participante unha candea acesa, e evitar posibles pelexas por non quedar sen unha.

Vendo este panorama posiblemente esteamos a facer algo mal. Por suposto que está ben acender unha candea, pero temos que saber por que o facemos.

Na Sagrada Escritura é doado ver como se fai referencia a Xesucristo como «a luz de mundo». Certamente esta imaxe define perfectamente a Xesús e á súa misión: O sol é o que mantén con vida o noso planeta e, do mesmo xeito, Xesús vén darnos vida iluminando as tebras que provocan o pecado e a morte. Por iso un dos símbolos que temos de Cristo resucitado é o Cirio Pascual, unha candea moito máis grande do habitual, que estreamos cada ano a noite da vixilia pascual e que simboliza a Cristo resucitado e a nosa fe nel, que debe estar viva como a chama dese cirio. Recoméndolles ler con tranquilidade o pregón que se fai a noite pascua á luz do Cirio Pascual.

Chegados a este punto, o sentido de acender unha candea creo que xa pode estar claro. As pequenas candeas que acendemos son unha copia do Cirio Pascual. Facémolo para que Cristo nos ilumine nese problema especial que estamos a padecer. Outras veces, a ofrenda dun cirio farémola polas necesidades dos demais, especialmente dos que están preto de nós.

Unha última cousa. Un cirio vermello aceso á beira do sagrario en calquera lugar de culto indícanos a presenza de Xesús Sacramentado dentro. Se é así, toca saúdo con xenuflexión, pois o Señor está en casa.

Miguel Ángel Álvarez Pérez

Párroco da Fonsagrada

[Artículo en castellano]

O bautismo de Xesús e o noso bautismo

Onte celebrase a festa do Bautismo de Xesús. Con esta festa litúrxica péchase o ciclo do Nadal. O bautismo de Xesús é, en realidade, unha nova epifanía, é dicir, unha manifestación de Deus que se revela no seu Fillo Xesucristo, como o fixo en Belén aos pastores e aos sabios vindos de Oriente. Por iso, esta festa marca un “antes” e un “despois” na existencia cristiá. O “antes” viviuno Xesús silenciosamente en Nazaret. O “despois” comeza co seu Bautismo no rio Xordán.

En Xesús hai que distinguir dúas uncións: unha unción ontolóxica, que afecta ao seu ser, a cal tivo lugar na súa encarnación e pola cal se fixo “un de nós”. E unha unción dinámica, que tivo lugar no seu Bautismo. Por iso fíxose “un para nós”. E por iso, Xesucristo ten conciencia de que veu ao mundo non para “ser servido” senón para “servir”. E esta misión de servizo comeza con gran humildade: ponse na ringleira, como un pecador máis, e suplica ser bautizado por Xoán.

O premio a tanta humildade non se fai esperar: “Este é o meu Fillo moi amado; escoitádeo”. Está claro que “o que se humilla, é enaltecido”, como nos dirá máis tarde o propio Xesucristo. Tampouco cabe para nós dita máis grande que o de ser en Cristo, Fillos do mesmo Pai, que incorporados a ÉI, polo santo bautismo, somos elevados á dignidade de Fillos de Deus. A nosa dignidade non pode ser maior. E a nosa responsabilidade tampouco. Para corresponder a tan alta honra, escoitemos a Xesucristo, como se nos dixo no Xordán. Só escoitando o que Xesús ensina e imitando o que El fai, seremos dignos fillos de tan bo Pai. Xesús o é por xeración eterna. Nós sómolo por adopción gratuíta. Pola nosa condición de membros de Cristo, somos suxeitos dun amor preferente por parte do Pai Celestial, e dunha singular providencia por parte de Xesucristo, o noso Irmán maior. El é Deus e é home. Nós seguimos sendo humanos, pero polo bautismo quedamos incorporados a Cristo, e por esta incorporación temos a mesma dignidade que o propio Xesucristo, pero a nosa responsabilidade é tamén igual á súa, porque “nobreza obriga”.

Tomemos, pois, conciencia de que a misión dun cristián é idéntica á de Xesucristo: cristianizar o mundo, para que os seres humanos poidan adquirir a categoría de fillos de Deus e, como tales, asuman o Evanxeo como programa das súas vidas. Desta maneira, o clima social das nosas comunidades será mais fraternal e solidario e estenderase pola humanidade a caridade fraterna cos máis pobres e necesitados.

Indalecio Gómez Varela

Cóengo da Catedral de Lugo

[Artículo en castellano]

Quen ben te quere…!

Á frase do título poden dárselle diversos finais segundo os pensamentos e actitudes que teñan as persoas. Se a empregamos para facer unha actividade no comezo dunha xornada sobre educación, o que poñan a continuación os participantes daría para reflexionar moito en común sobre o sentido dos diversos finais dados, ensinaríannos moito sobre o que entenden por educar, por persoa humana e por relación social. Tamén se poderían comparar os finais dados por grupos de alumnos, pais, profesores, amigos, orientadores educativos…

Antigamente o remate da frase comunmente máis aceptado e compartido era o de “…FARATE CHORAR”. Seguramente foi o primeiro final que nos veu á mente ó ler o título por telo oído un montón de veces. Ese final vai asociado a que serás corrixido polos erros que cometas, a que che esixirán que combatas os instintos e vicios a fin de que sexas unha persoa con moita capacidade de esforzo e sacrificio. Nos últimos tempos tamén é moi frecuente que se remate con un “…FARATE FELIZ”. A este obxectivo de felicidade (ás veces sinónimo de “pracer”) estarían sometidas as relacións interpersoais e educativas.

Que consecuencias implican estes dous finais? O principal problema, ao meu entender, é que poñen a causa do teu sufrimento ou da túa felicidade fóra do teu actuar, en alguén totalmente alleo a túa vontade, que ademais tamén é un ser finito e limitado. Así un ser humano, que como tódolos seres humanos ten fallos, vén ser a causa da túa felicidade ou infelicidade. Como ninguén é perfecto, isto leva a que se vexa nos demais a causa das propias desgrazas, dos propios conflitos. A conclusión, á que se chega, é que o outro é unha mala persoa, como diría o filósofo, “Homo homini lupus”.

Con estas actitudes poñemos o control das nosas vidas en mans alleas, esquecendo que a nosa obriga é asumir a responsabilidade sobre a propia vida, aprender a prever as consecuencias das diversas decisións que tomamos na vida. Igualmente saber anticipar onde rematan os camiños vitais que emprendemos coas nosas decisións.

Na vida humana hai que ser consciente que de todo comportamento e acción emprendida séguense unhas consecuencias lóxicas. Non debemos ignorar aquilo que dicía o sabio: “non se poden esperar resultados distintos facendo as mesmas cousas e cos mesmos procedementos”. Ás veces escóitanse afirmacións do tipo de “xa lle dixen que tiña que cambiar…” Pero, por que o vai facer se eu mesmo sigo comportándome da mesma maneira con el?.

Nunca debemos esquecer que as circunstancias son só iso, circunstancias, non determinacións sobre a propia vida. Toda persoa pode coñecer que un bo navegante leva o veleiro ao porto que desexa tanto con ventos favorables coma contrarios, depende da súa pericia na colocación das velas. Tamén as persoas poden tomar a responsabilidade da propia vida para “non andar á deriva” segundo empurren as circunstancias da vida. Non hai que ir para onde te leve a corrente, senón ter un proxecto serio de vida, elaborado dende as propias realidades para avanzar nun camiño constante de superación, para construír unha sociedade máis xusta e solidaria.

Á hora de camiñar na vida cos nosos semellantes, que son irmáns, e de relacionarnos con eles sería adecuado que tiveramos un comportamento na liña do que dicía Goethe: “quen te trata como es, faite peor do que es, pero quen te trata como podes chegar a ser, axúdate a mellorar”.

Concluíndo, o remate da frase do título debería estar na liña de: quen ben te quere, esixirache que saques o mellor de ti, que desenvolvas ao máximo as túas capacidades e cualidades para o BEN COMÚN DE TODOS, porque a nosa vida está entretecida coa dos nosos semellantes máis ou menos próximos.

Algo así lles dicía Paulo, o de Tarso, aos presbíteros de Éfeso que mandou vir a Mileto: “En todo vos mostrei que é, traballando así, como cómpre valerlles aos necesitados, recordando as palabras do Señor Xesús, que dixo: ‘é maior felicidade dar que recibir” (Feitos 20, 35).

Antón Negro

Delegado Episcopal de Cáritas

O fermoso signo do presebe

O 1 de decembro deste ano o Papa Francisco publicou a Carta Apostólica, O fermoso signo do presebe, sobre o significado e o valor do belén. Nela escribe que unha das mellores formas de experimentar a alegría do Nadal e que expresa unha rica espiritualidade popular é o belén. O popular nacemento. O belén, afirma “é como un evanxeo vivo”. Así, “a contemplación da escena do Nadal convídanos a poñernos espiritualmente en camiño, atraídos pola humildade daquel que se fixo home para atopar a cada home. E descubrirnos que El nos ama até o punto de unirse a nós, para que tamén nós podamos unirnos a El”.

O belén fálanos do amor de Deus. Do Deus que se fixo Neno para dicirnos o preto que está de todos nós. Por iso é polo que, no medio dunha sociedade que trata de silenciar e ocultar a verdade do Nadal, o Papa aléntanos a pór o belén nos nosos fogares, nos lugares de traballo, nas escolas, nos hospitais, nas prazas. Ese signo relixioso evocaranos o que celebramos. Con todo, é curioso que en toda a cidade de Lugo non atopemos o nacemento en ningún lugar público, en ningún escaparate, rúa ou praza. Propaguemos para recuperar o sentido do Nadal esta popular e sinxela representación do Nacemento de Cristo.

A carta lembra que Cristo naceu nun presebe, lugar onde os animais van comer. Presebe, praesepium, lugar do alimento. O feno convértese no primeiro leito daquel que se revelará como “o pan baixado do ceo”. Un simbolismo, lembra Francisco, que xa san Agostiño, xunto con outros Padres, subliñara: “posto no presebe, converteuse en alimento para nós”. Alimento, pois, que nace en Belén e concrétase e perpetúa en alimento eucarístico. O encontro co belén permítenos e convida a recoñecer a presenza de Cristo como Pan Eucarístico. A Vida fíxose visible (1Xn 1,2). Así, nós, fillos da Cidade do Sacramento, non dubidamos en poñernos de xeonllos, adorar e recoñecer (como os pastores e Magos) a presenza de Cristo Vivo e Real na eucaristía. Nela o mesmo Señor agrdanos, fálanos, renóvanos o seu amor. Non é unha forma de falar: Xesucristo está realmente presente no Pan Consagrado. Tamén en Nadal adoramos e recoñecemos a presenza real de Xesús Eucaristía. Contemplemos a Xesús en Belén para estimar o seu amor, aínda maior, permanente na Eucaristía.

E non hai belén sen figuras de esmoleiros, pobres, xente do pobo de Belén. Xente que non coñece “outra abundancia que a do corazón” (Francisco). Na escola do presebe, en tempo de Nadal, e sempre, abramos o corazón a esta presenza sinxela e oculta de Cristo que nace pobre e encárnase nos pobres, sinxelos e excluídos do noso mundo. Nadal é a revolución da tenrura e do amor aos outros. Desde o Belén, Xesús proclama, con manso poder, a chamada a compartir cos irmáns un mundo máis humano e fraterno. Bo Nadal con Cristo no Belén e presente na eucaristía e os irmáns.

Daniel García García

Cóengo e párroco de San Lourenzo de Albeiros

Ás portas do Nadal

Deus, que é amor dinámico, determinou crear ao home para ter a quen amar e, non dispondo doutro referente máis que a sí mesmo, creouno ao seu xeito. Dotouno de entendemento e de vontade, con capacidade para distinguir o ben do mal, e chamado a optar polo positivo fronte ao negativo. No home, todo era perfecto. Era impensable que o Creador puidese regalar algo mellor ás súas criaturas. Pero Deus, infinito no seu ser, o é tamén na súa xenerosidade, e isto levoulle a elevar ao home á orde sobrenatural, enriquecéndoo coa filiación divina.

Desde agora, o home é un “ti” de Deus, e nel, o Señor comprácese plenamente. Pero ao home pronto lle saíu un “competidor”: o tentador, Satanás, cobizando o señorío do mundo que Deus lle outorgara a Adán, decláralle a guerra ao Señor, presentándolle batalla polo flanco máis vulnerable do ser humano: a vaidade, o orgullo, a propia compracencia… que son caldo de cultivo para a derrota dos homes. Sabedor disto, o demo, ferido de envexa pola situación privilexiada que Deus concedese ao xénero humano, inocula sentimentos de rebeldía nos corazóns de Adán e Eva. Estes, desobedecendo ao Señor, comen do froito prohibido e, ao instante, perden a inocencia e a súa condición de fillos de Deus, e agóchanse na frondosidade do Paraíso Terreal. Eles, que eran a suprema beleza creada polo Divino Facedor, agora recoñécense impresentables, e non queren atoparse co Señor.

Foi a primeira derrota que sufriu o home a mans do seu inimigo, pero a guerra non está perdida, porque as guerras non as gañan os que vencen as primeiras batallas, senón os que saen vencedores no último combate. Pois teñamos por segura que a última batalla será gañada polo Señor, porque na nosa contenda co inimigo, todo é cuestión de amor; e Deus, posto a amar, ama para sempre. O amor divino manifestóusenos na creación, explicitóusenos na redención, déixase sentir na providencia e, ao final, farásenos agasallo no seu perdón misericordioso.

Deste amor redentor e misericordioso fálanos a liturxia ao longo do tempo de Advento. Para que faga efecto, acheguemos a nosa esperanza e a nosa persoal correspondencia, e Deus porá o demais.

Mons. Indalecio Gómez Varela

Cóengo S. I. Catedral Basílica de Lugo

[Artículo en castellano]

A %d blogueros les gusta esto: