“Placuit Deo”

Este o título dun interesante documento recentemente publicado pola Congregación para a Doutrina da Fe, á fronte da cal está o xesuíta español Luís F. Ladaria. Trátase dunha carta dirixida aos bispos da Igrexa Católica sobre algúns aspectos da salvación cristiá.

Antes de seguir, convén recordar que os documentos pontificios adoitan titularse coas primeiras palabras en latín e que, á súa vez, xa nos dan a clave do documento en cuestión que, neste caso, comeza así: «Dispuxo Deus na súa sabedoría revelarse a Si mesmo e dar a coñecer o misterio da súa vontade (cf. Ef 1, 9), mediante o cal os homes, por medio de Cristo, Verbo encarnado, teñen acceso ao Pai no Espírito Santo e fanse consortes da natureza divina (cf. Ef 2, 18; 2 P 1, 4). [?] Pero a verdade íntima sobre Deus e sobre a salvación humana maniféstasenos pola revelación en Cristo, que é a un tempo mediador e plenitude de toda a revelación (DV 2)»

Dixemos que se trataba dunha carta dirixida aos bispos, pero iso non impide que a poidamos ler tamén todos os demais, xa que o tema tratado é de vital interese para todos.

Este breve documento publicouse a finais do mes de febreiro pero pasou bastante desapercibido, quizais por coincidir coa publicación da exhortación Gaudete et exultate do papa Francisco.

É un documento interesante, porque en menos de trinta páxinas móstranos como o centro e o artífice da salvación humana atópase en Xesucristo, o Fillo de Deus. A salvación é un don gratuito de Deus e non se debe aos nosos méritos.

Comeza o documento facendo unha análise das transformacións culturais de hoxe e como impactan no significado da salvación cristiá. Denúncianse neste capítulo os erros do neo-pelaxianismo e o neo-gnosticismo. Disto mesmo falaranos tamén o Papa na exhortación antes citada, cando nos advirte dos perigos que podemos atopar no camiño da santidade.

Continúa a carta Placuit Deo constatando a aspiración humana á salvación. O home percíbese como un enigma e busca a felicidade con todos os medios que ten ao seu alcance, pero atópase con que nada creado pode satisfacelo por completo. Tampouco nos satisfai a idea de que só se salve a nosa alma. A salvación que nos anuncia a fe non concirne só á nosa interioridade, senón ao noso ser integral. É a persoa completa, de feito, en corpo e alma, que foi creada polo amor de Deus ao seu xeito, e está chamada a vivir en comuñón con El (PD 7).

No capítulo cuarto preséntanos a Cristo como o nome e o rostro da salvación. Para iso recórdanos unha coñecida e preciosa cita de Benedicto XVI en Deus caritas est: «Non se comeza a ser cristián por unha decisión ética ou unha gran idea, senón polo encontro cun acontecemento, cunha Persoa, que dá un novo horizonte á vida e, con iso, unha orientación decisiva».

No capítulo seguinte, invítanos a comprender como Xesucristo dispuxo a necesaria mediación salvífica da Igrexa, especialmente a través dos sacramentos.

Conclúe o texto animándonos a comunicar a fe mentres esperamos ao Salvador, para que sexan moitos os que o coñezan.

 

Miguel Ángel Álvarez Pérez

Párroco da Fonsagrada

Loado sexas, Señor, polo irmán sol

Xa estamos no verán, agora non hai dúbida. O irmán sol, como canta san Francisco de Asís, resístese un pouco este ano, pero con el ou sen el é tempo de verán e vacacións, algo que tamén inflúe nas parroquias e na vida espiritual dos seus membros.

Estes días xa temos entre nós aos que durante o ano están fóra. Nótase e agradécese a súa presenza, tamén na celebración da Eucaristía dominical. Eles veñen descansar e a visitar as súas familias, pero tamén a animar a vida da Parroquia, xunto cun bo número de peregrinos que chegan cada día neste tempo de verán.

O sol, o bo tempo e o descanso, ou cambio de actividade tamén son unha boa axuda para a oración e sentir a presenza de Xesucristo máis preto de cada un de nós. Sorpréndeme ver como toda a Creación vainos acompañando todo o ano na celebración do misterio da vida de Xesucristo. Todo está disposto polo Creador para que as persoas podamos recoñecelo presente no centro do universo e admirar a súa infinita bondade a través da fermosura e perfección da Creación.

Tanto se tedes vacacións coma se non, invítovos a que vos deixedes sorprender pola compañía de Xesucristo durante os meses de verán. Poderémolo atopar na celebración do domingo, na Misa dunha festa, no testemuño dun peregrino, na familia que imos ver, no amigo que fai tempo que non visitamos, na lectura dun libro, nun día de praia, nun paseo pola montaña, nun momento de silencio á posta do sol… Todo pode converterse nunha oración que nos leve a Deus, como o fixo san Francisco co Cántico das Criaturas.

Miguel Ángel Álvarez

Párroco da Fonsagrada

[Texto orixinal]

Foto: Luis Ángel Espinosa

Preguntar é de humanos

O home é un animal curioso. En virtude da súa autoconsciencia e a súa racionalidade está “programado” para preguntar e preguntarse.

Que podo saber, que debo facer, que me cabe esperar… que é o home, As sempre presentes cuestións kantianas son, por extensión, as grandes preguntas da humanidade.

A metafísica, a moral, a mesma relixión son brazos da mesma cuestión: que é o home?

Se ben podemos afirmar a univeralidade destas preguntas, seguramente, non é tan doado atopar respostas unánimes ou mesmo consensuadas.

É máis, seguramente tamén, as respostas unívocas terán que ser tomadas con certa cautela. O grande filósofo e paradigma do pensamento cristián no medievo, San Tomé de Aquino, non podería ser máis claro cando afirmaba: -permítaseme a literalidade- Timeo hominen unius libri, é dicir, Temo ao home dun só libro. E é que a pluralidade, de ningún xeito ten necesariamente que estar reñida coa verdade, nin coa unidade… que non uniformidade.  Volvamos ás preguntas desde esta perspectiva plural, que non relativista.

Estas cuestións semellan unha especie de circuíto onde a reflexión da humanidade foi evoluíndo, zizzagueando e dando as máis plurais respostas. Unha especie de “eterno retorno” onde a chegada e o punto de partida, ás veces, conflúen nun mismo cruce de camiños.

Permítaseme avanzar que este panorama universal no espazo e no tempo, lévanos a pensar que o verdadeiramente importante vai radicar non nas respostas, senón nas propias preguntas. É máis, no propio acto e no xeito, sempre diverso, de preguntar.

Esta curiosidade humana, da que falabamos ao comezo, vai dirixida en varias direccións. Unha cuestión cara á orixe, cara á causa da existencia do home e do mundo… estamos no por que? Pero hai outra dirección, cara adiante, que ten que ver coa finalidade, estamos no para que? Entrambas dan corpo á grande e última pregunta humana, a do sentido.

O home pregunta porque non pode non preguntar. E as respostas  atopámolas na realidade, no propio home e no propio acto de cuestionar.

O home pregunta porque quere saber, porque quere comprenderse e comprender a realidade que o envolve, o ceo que o cobre e o horizonte que atisba.

Neste esforzo comprensivo humano entran en xogo as máis variadas disciplinas. E entran en xogo dende a propia formulación da pregunta. Se preguntamos polo como, as respostas virán principalmente da física, das ciencias experimentais… como funcionan as cousas. Pola contra, se preguntamos polo por que e o para que, as respostas virán do lado da metafísica, da ética, da teoloxía…

E é que hai que saber como preguntar para poder atopar a resposta máis axeitada.

En todo caso, e para ir concluíndo, as  tres dimensións do ser humano: a natural, a social e a trascendente fan do home un animal “en busca de sentido”, un ser aberto ao Absoluto, un cidadán capaz de, parafraseando a Ignacio Ellacuría, “facerse cargo da realidade, cargar coa realidade e encargarse da realidade”. Un comprender para transformar, dende a pluralidade, ancorado nunha tradición e tendendo pontes ao resto de perspectivas, e ao resto de libros. Quizás aí o sentido, seguro que aí a resposta.

Queque Bayo,

Profesor de Metafísica na UESD

Apúntome a Relixión

A educación relixiosa non se impón, proponse. Como tampouco se impoñen as crenzas nin se deben impoñer os modelos de educación aos propios pais. É a educación relixiosa unha educación transversal de modo que difícilmente se entenden as demais materias sen unha base cultural relixiosa. Non me explico como entender a historia de Europa e de España sen a mención das relixións e da Igrexa Católica. Nin a pintura, nin a arquitectura, nin a escultura, nin a música, nin a arte en xeral. Nin a lingua, nin a literatura, nin a ética, nin a bioética, por sinalar algunhas materias. Cónstame que en literatura, o gran libro dos libros, o número un no mundo, nin se cita; ignórase. Alumnos das nosas facultades non coñecen a Biblia. Nunhas recentes declaracións, o secretario xeral da Federación de Ensino do sindicato Comisións Obreiras, Francisco García, apuntaba e lamentaba o feito de que o número de alumnos inscritos en Relixión na Comunidade de Madrid crecera o 150%. E estes son os defensores das liberdades. A proposta da Igrexa en España e na maioría das escolas públicas dos países europeos regúlase desde a libre opción de pais e alumnos. De aí a demanda constante dun pacto de Estado para a educación en España de modo que a Conferencia Episcopal Española (en diante, CEE) en concurrencia e co acordo do Goberno estatal, sinale os horarios equiparables para a materia en todo o Estado, co fin de compasar o currículo coa necesaria carga horaria para un ensino adecuado da materia, e cumprir, de forma homoxénea, cos contidos curriculares, criterios de avaliación e estándares de aprendizaxe fixados pola CEE. Esta, presentou, xa en abril, a campaña institucional para promover a inscrición dos alumnos na materia. Cada ano, os pais e alumnos, en España, expresan maioritariamente a súa opción pola materia de Relixión. Baixo o lema Apúntome a Relixión, a campaña diríxese por primeira vez aos adolescentes que xa non se inscriben en Relixión ou que nunca se apuntaron a esta materia. A perspectiva utilizada na citada campaña insiste na liberdade para elixir estes estudos, co lema Se o cuestionas todo, cuestiónate por que non ir a Relixión; pero parte da campaña tamén se dirixe cara aos pais, subliñando o seu dereito a elixir o modelo de educación dos seus fillos coa responsabilidade que iso implica (www.meapuntoareligión.com). A posibilidade de elixir ou non a clase de Relixión é un dereito constitucional básico, recollido así mesmo pola declaración universal dos dereitos humanos. A. González-Varas Ibáñez, acaba de publicar La enseñanza de la Religión en Europa. Este libro ten por obxecto a exposición das diferentes modalidades sobre o ensino relixioso nas escolas públicas dos países europeos, así como os criterios que mostraron sobre esta cuestión as organizacións internacionais, ademais de comprobar as expectativas de futuro que ofrecen neste campo. A inmensa maioría dos países do continente explican relixión nas escolas públicas, ben sexa de modo confesional, ou afrontándoo como un feito histórico ou cultural. Non estaría mal que tomasen nota os nosos políticos.

José Mario Vázquez Carballo

Vicario Xeral da Diocese

«A miña filla está a piques de morrer; ven impor sobre ela as túas mans, para que sande, e viva»

Xa chegou o verán. Tras un inverno difícil en todos os sentidos, por fin chegou o verán, polo menos a estación que coñecemos con este nome. Outra cousa será que o tempo veña a gusto de todos e que os nosos políticos nos dean unha tregua, aínda que só sexa para que descansemos un pouco a cabeza.

Todos poñemos moitas esperanzas no verán, para o que temos moitos plans, aínda que xa sabemos que non todos os poderemos realizar. Sabémolo ben: o home propón e Deus dispón, unhas veces con sorpresas boas e outras malas. Digo isto a raíz das palabras do evanxeo do vindeiro domingo que encabezan este artigo.

Cantas persoas terán nas súas mentes o mesmo pensamento que aquel xefe da sinagoga que acudiu a Xesús desesperado pola enfermidade da súa filla! Cantas situacións dolorosas prodúcense cada día e de todo tipo en calquera lugar do mundo! Cantos berros desesperados dirixidos a Deus!: enfermidades, dependencias, rupturas, exilios, pobreza, fame, inxustizas, violencia, roubos, atentados… tamén no verán.

Deixando ao carón os bos propósitos para o verán, necesitamos volver poñer os pés no chan e con esperanza firme non deixar de acudir a Xesucristo, que no medio dos nosos choros e alborotos sempre ten unha palabra para acougar a nosa alma: “Talitha qumi” (contigo falo, nena, érguete).

Deus non colle vacacións nin tampouco é un can que deixar nun refuxio para cando volvamos. Para unha vida auténtica necesitamos estar preto do Autor da Vida, e para unhas vacacións auténticas necesitamos levar connosco ao único capaz de poñer paz infinita no noso espírito («Vinde a min os que estades cansos e angustiado»).

 

Verán e festas

As festas dos santos e a Virxe María celébranse durante todo o ano, con máis ou menos solemnidade, pero celebración á fin e ao cabo. Con todo, agora no verán, todo é distinto, a iso axudan o bo tempo e os días grandes. É verdade que todas esas cousas condicionan o noso ánimo e tamén a forma de vivir a fe, pero iso non quere dicir que os santos que teñen o seu día nos meses de xullo, agosto e setembro, sexan distintos aos que celebran a súa festa nos outros meses do ano. En actitude distinta estamos nós, pero non os santos.

En calquera caso, as persoas debemos aproveitar cando as circunstancias son favorables. Isto serve tamén para as cousas de Deus e para as celebracións litúrxicas. Despois, como existe a comuñón dos santos, xa se encargarán “alá arriba” de distribuír todo entre todos da mellor posible.

Aí está o verán, non só para as festas, senón tamén para o descanso, a familia, a lectura e para Deus.

Miguel Ángel Álvarez

Párroco da Fonsagrada

Artigo orixinal

A %d blogueros les gusta esto: