O Movemento Obreiro e a Igrexa

Repítese mecanicamente que o Movemento Obreiro (MO) naceu á marxe da Igrexa e mesmo contra ela. Esa opinión é sostida en xeral nos diversos medios, pero a realidade é máis plural e complicada, como espero poñer de manifesto.

É certo que se un pensa que o primeiro sindicato que se funda en España é a UXT, entón só pode concluír que o MO en España empeza en 1888, cando se celebra en Barcelona o seu congreso constituínte (12-14 agosto), aínda que os seus prolegómenos estarían na folga da Asociación da Arte de Imprimir de febreiro de 1882, pola que encadean a Paulo Iglesias e toda a xunta directiva.

Anteriormente organízase en España a AIT (Asociación Internacional de Traballadores fundada en Londres en 1864) a partir da visita de G. Faneli a Barcelona e Madrid en novembro de 1868. Nela xoga un papel destacado Anselmo Lorenzo (Ver o seu libro El Proletariado Militante). Anselmo xunto con Mora e Morago esténdena a Portugal (1871).

Non obstante as primeiras asociacións obreiras de España son a Sociedade de Teceláns do Algodón, que era un sindicato con máis de 8000 afiliados en Barcelona, e a Asociación Mutua de Teceláns de Barcelona que era a paralela asociación benéfica para afrontar problemas de previsión social. Este sindicato busca defender a dignidade do traballador, non usar tecidos estranxeiros e impedir o traballo obreiro por un salario inferior ó fixado. Faríase folga en caso de non acadar ese salario.

Estas sociedades celebran os seus aniversarios na igrexa parroquial de Santa María do Mar, un templo de grande beleza. Celébrano cun solemne Te Deum con predicador (1841, 42, 43). Para mostra citamos este texto da convocatoria:

Consocios e compañeiros: antes do dez de maio do ano pasado xacíamos en completa abxección, arrastrando unha ominosa cadea cuxos elos labraron a cobiza dos fabricantes, auxiliados polo despotismo: xemíamos de miseria, e xemían as nosas familias invocando o auxilio do ceo contra tanta humillación, xa que non nos era dado dirixirnos aos homes cando castigaban ata os lamentos do desvalido. Escoitou os nosos clamores o Deus das misericordias e permitiu que, -na pragada sociedade española, unha revolución, a sombra da cal nos levantamos ousados-, secundara cos nosos febles esforzos a grande obra da rexeneración social…

Compañeiros: achégase o primeiro aniversario de aquel memorable día. Os representantes da Asociación invitámosvos a todos, con fervor e entusiasmo, para que concorrades a celebralo. Imos todos prostrarnos ante as aras dese Deus, protector dos pobres…”

Xa dende o primeiro ano tiveron problemas coa legalidade e sobre todo a partir de 1844 tiveron que vivir basicamente na clandestinidade.

É un feito incuestionable que os sindicatos e o MO apareceron na humanidade nos países de tradición cristiá, porque este contexto cultural-relixioso o fixo posible, non así outros contextos. (Miguel Ángel Pizarro, Lo Cristiano y los Cristianos en los Orígenes del Movimiento Obrero).

Como dato anecdótico posterior temos que na folga revolucionaria de 1934 en San Miguel de Bembibre os obreiros e sindicalistas fixeron unha barricada para enfrontarse a tiros coas forzas da orde, dirixidas polo capitán Rodríguez Lozano, entre outros. Trouxeron da igrexa a imaxe do Sagrado Corazón co seu manto vermello para a barricada e puxéronlle o letreiro: “A Ti defendémoste porque es dos nosos”.

Por outra parte, se ollamos á época Franquista, teríamos que recoñecer un papel fundamental na recuperación do MO e sindical ao Apostolado Obreiro como pode verse nestes feitos:

– Militantes da HOAC crean o primeiro bufete de avogados laboralistas de España en Santander.

– A primeira Comisión Obreira que deu orixe ao sindicato CCOO púxose en marcha na mina “A Camocha” de Asturias e está formada por un grupo de militantes da HOAC. Na primeira Comisión Obreira de Bizcaia de 8 membros, 7 eran militantes da HOAC. Daquela o Partido Comunista lanzara como organización sindical a OSO, e ante o seu fracaso buscaron facerse có control de CCOO.

– No final do franquismo, a UXT estaba falta de militantes. Para reactivar a organización buscáronos mediante a fusión-ruptura doutro sindicato promovido pola militancia apostólica obreira, a USO.

– Ademais de participar noutros sindicatos esta militancia apostólica creou a editorial ZYX.

Esta escolma de feitos coido que é suficiente para revisar o estereotipo de que o MO xurdiu contra a Igrexa ou que no Franquismo se reorganizou á marxe da Igrexa. Hai espazo para teses doutorais que repensen estas realidades, se hai atrevemento, valentía e rigor científico. Tamén nos queda á xente de Igrexa o reto de continuar na loita contra as explotacións e opresións de hoxe.

Antón Negro

Delegado Episcopal de Cáritas

Imaxe: Cathopic

Día do Traballo e Día da Nai

A principios de maio hai dúas datas moi importantes e significativas: o Día do Traballo e o Día da Nai.

Dúas datas ás que xa pouco lles queda do seu sentido orixinal, posiblemente debido ao empeño de non deixar que sexa o mesmo Deus quen estea no medio do mundo e tamén no corazón nestes días.

O 1 de maio, o Día do Traballo, que tamén a Igrexa une coa festa de San Xosé Obreiro, xorde pola necesidade de defender os dereitos dos traballadores e a dignidade das persoas. Daquel desexo de 8 horas de traballo, 8 horas de descanso e 8 horas de cultivo persoal, xa pouco queda. As 8 horas de cultivo persoal cambiámolas por 8 horas para consumir ou para pensar no que imos gastar o diñeiro. As 8 horas de traballo xa son moitos os que carecen delas, como o confirman os datos da EPA. Supoño que podemos seguir contando coas 8 horas de descanso, sempre que nolo permitan WhatsApp e o Facebook. E a San Xosé ás veces lle quitamos o seu día de marzo, así como o de maio. En consecuencia, xa nin somos capaces de santificar algo tan sacro, digno e necesario como é o traballo.

E á festa con motivo do Día da Nai pásalle outro tanto. Xa ninguén lembra o sentido orixinal. Agora só importa o que non nos esquezamos de comprarlles un detalle ás nosas nais por este día, do que sacan máis beneficio as superficies comerciais que as propias destinatarias do noso agarimo. Dunha oración e de poñer por intercesora delas a María, Nai de Deus e Nai nosa, a quen lle dedicamos o mes de maio, o mes das flores, se cadra xa ninguén se lembra.

E unha vez máis faremos cousas: unha vez máis sen sentido e sen garantías de permanencia e de eternidade.

Miguel Ángel Álvarez

Párroco da Fonsagrada

1º de maio, Día do Traballo

As organizacións que promoven a Iniciativa Igrexa polo Traballo Decente -Cáritas, Conferencia Española de Relixiosos (CONFER), Irmandade Obreira de Acción Católica (HOAC), Xustiza e Paz, Mocidade Estudante Católica (JEC) e Mocidade Obreira Cristiá (JOC)- unen as súas forzas nesta festa dos traballadores e de san Xosé obreiro para celebrar o sentido creador do traballo, e para denunciar todo o que lesiona os dereitos das persoas traballadoras e das súas familias.

Constátase que o traballo decente é un elemento imprescindible para a xustiza social e a cohesión de toda a humanidade.

Convidase ás comunidades cristiás a celebrar a Eucaristía como signo de solidariedade con quen sofren a precariedade e deshumanización do traballo.

Convidase, igualmente, a participar naquelas actividades que convoquen as organizacións sindicais para esixir un traballo decente.

[Manifesto]

Mesa redonda “O traballo decente non é un conto”

O luns 8 de outubro ás 19 h no salón de actos da Deputación de Lugo hai unha mesa redonda baixo o título  “O TRABALLO DECENTE NON É UN CONTO” coa participación de:

Mercedes Andrade Roca e Teresa Rodríguez Vilaseco

Representantes da Asociación de Empregadas do Fogar, XIARA.

José Francisco Real Castro

Presidente da Asociación Provincial de Empresarios da Hostalaría e Turismo de Lugo.

Antonio Niño Saavedra

Secretario comarcal da Confederación Intersindical Galega, CIG.

Álvaro Santos Ramos

Voceiro do goberno da Deputación Provincial de Lugo.

O moderador será o Delegado Diocesano de Apostolado Segrar, Xesús A. Fernández Aira

É un acto organizado por Cáritas Lugo, Confer (Confederación de relixiosos), HOAC (Irmandade Obreira de Acción Católica) e a Fundación Juan Soñador  con motivo de celebrarse o 7 de outubro a Xornada Mundial polo Traballo Decente.

 

[Escoitar entrevista ao bispo Mons. Alfonso Carrasco sobre o tema]

Carta pastoral con motivo do “Día mundial do traballo decente”

Queridos irmáns,

O pasado día 29 de xuño de 2009 o papa Benedito XVI publicou a encíclica Cáritas in Veritate que insistía con forza na dignidade do traballo humano e, en particular, no que significa un traballo decente para a vida de todos. Con ocasión do Día mundial do traballo decente”, que será o próximo 7 de outubro, queremos recordar hoxe as súas verbas:

 “Ó considerar os problemas do desenvolvemento, resaltarase a relación entre pobreza e desocupación. Os pobres son en moitos casos o resultado da violación da dignidade do traballo humano, ben porque se limitan as súas posibilidades (desocupación, subocupación), ben porque se devalúan «os dereitos que flúen do mesmo, especialmente o dereito ó xusto salario, á seguridade da persoa do traballador e da súa familia».

Por isto, xa o 1 de maio de 2000, o meu predecesor Xoán Paulo II, de venerada memoria, con ocasión do Xubileo dos Traballadores, lanzou un chamamento para «unha coalición mundial a favor do traballo decente», alentando a estratexia da Organización Internacional do Traballo. Desta maneira, daba un forte apoio moral a este obxectivo, como aspiración das familias en tódolos países do mundo.

Pero, que significa a palabra «decencia» aplicada ó traballo? Significa un traballo que, en calquera sociedade, sexa expresión da dignidade esencial de todo home ou muller; un traballo libremente elixido, que asocie efectivamente ós traballadores, homes e mulleres, ó desenvolvemento da súa comunidade; un traballo que, deste modo, faga que os traballadores sexan respectados, evitando toda discriminación; un traballo que permita satisfacer as necesidades das familias e escolarizar ós fillos sen que se vexan obrigados a traballar; un traballo que consinta ós traballadores organizarse libremente e facer oír a súa voz; un traballo que deixe espazo para reencontrarse adecuadamente coas propias raíces no ámbito persoal, familiar e espiritual; un traballo que asegure unha condición digna ós traballadores que chegan á xubilación.” (nº 63)

A partir de aí varias organizacións da Igrexa Española como Confer, HOAC, Justicia y Paz, Juventud Estudiante Católica, Juventud Obrera Cristiana e Cáritas puxeron en marcha a plataforma “Igrexa polo Traballo Decente”, que vén realizando xa por cuarto ano consecutivo diversos actos ao redor deste “Día mundial”.

Nos tres primeiros anos organizou os actos en Lugo a nosa Cáritas Diocesana, pero a convocatoria deste ano faise conxuntamente por Cáritas, Confer, HOAC e a Fundación JUAN SOÑADOR.

Coa ocasión da celebración deste Día tomaranse na nosa Diocese as seguintes iniciativas:

· Campaña de sensibilización: “El Trabajo Decente no es un cuento – Relatos para la reflexión”.

· Vixilia de oración o día 4 de outubro ás 19:00h na parroquia de San Francisco Javier.

· Proposta de presentar esta Xornada ós fieis nas celebracións dominicais do 7 de outubro.

· Mesa Redonda co título “El Trabajo Decente no es un cuento”, moderada polo Delegado de Apostolado Seglar, Rvdo. D. Xesús Anxo Fernández Aira, o día 8 de outubro ás 19:00h no salón de actos da Deputación Provincial de Lugo.

Para calquera persoa, traballar significa expresar a súa creatividade, ser membro activo da sociedade, gañarse a vida dignamente e poder tamén ser solidario, e deste xeito aportar ó Ben Común. Todos podemos experimentar así que hai máis alegría en dar ca en recibir.

Ademais do dito, para un cristián é colaborar coa obra do Creador que deixou a natureza nas nosas mans, é unha maneira moi real de cumprir o mandato do amor, atendendo ao ben dos seres queridos e do próximo. Así o noso traballo está chamado a ser testemuño de caridade verdadeira, que se expresa como honestidade, seriedade e fraternidade.

Esta xornada invítanos a todos a que recordemos e defendamos a dignidade do traballo humano, a importancia que ten para a vida de cada un e de toda a sociedade, e logo a necesidade de que no noso mundo tan globalizado todos teñan un traballo e que este sexa digno e decente segundo nos explicaba o Papa Benedito.

Para levar adiante esta tarefa imploro a forza do Espírito, que sosteña o noso camiñar fraterno na verdade e na caridade.

Que Deus bendiga o traballo de todos nós.

+ Alfonso Carrasco Rouco

Bispo de Lugo

[Ver carta en castelán]

A %d blogueros les gusta esto: